Adana Taş Köprü

Adana Taş Köprü

Adana Taş Köprü

Ülkemizin en büyük şehirlerinden Adana’da bulunan taş köprü Seyhan Nehri’nde Seyhan ve Yüreğir yakalarını birleştiren ve hala kullanılan Dünya’nın en eski köprüsü olma özelliğini taşımaktadır.3500 önce yapıldığı bilinen köprü için pek çok rivayet bulunmaktadır.

Taş köprü ilk olarak hititler tarafından yapılmaktadır.  Hitit kralı I. Arnuwanda, M.Ö. 1550 bir kitabe de Adania savaşından bahsederken taş köprü ile ilgili “Adania denilen bir şehirle savaştım. Önünden bir nehir akıyordu. Nehrin üzerinde de bir köprü vardı.” şeklinde bahsetmiştir. Bazı arkeologlara göre Hitit Kralı bir kitabede Adania savaşını anlatırken Taş Köprü den bu şekilde bahsetmiştir.

Başka bir rivayete göre de Kral Hattusili Suriye’ye giderken daha rahat gidebilmek için bu köprüyü yaptırmıştır.



Taş köprü Kral Kızı Efsanesi Rivayeti

Taş köprü yapımı diğer bir rivayete göre büyücülerden bir tanesi Adania kralına kızının bir yılan tarafından öldürüleceğini söylemiştir. Bunun üzerine endişelenen kral kızını Adana kentinin önünde bulunan nehrin ortasında bulunan ada ya göndermiştir. Fakat büyücünün bahsettiği yılan üzüm sepetinin içerisine gizlenerek adaya kadar ulaşmış ve kralın kızını öldürmüştür.

Kral da bunun üzerinde kızının anısını yaşatmak adına taş köprüyü yaptırmıştır. Hatta köprünün yaşamını sonsuza kadar sürdürmesi için köprünün ayaklarına altın gömdürerek eğer köprü bir gün her hangi bir sebepten yıkılırsa bu altınlarla tekrar yaptırılmasını hedeflemiştir.

Hadrianus’un Köprüsü Taş Köprü mü ?

Başka bir rivayete göre de 1850 yıllarında Adana’ya ziyarette bulunan tarih adamı Victor Longlois, Taş Köprü’nün Roma imparatorlarından olan Hadrianus’un yaptırdığını ve adını taşıyan kitabenin 1841 yılında bulunduğunu söylemiştir. Ancak bu kitabe günümüzde hala bulunamadığından bu rivayetin kesinliği konusunda malesef net bir şey söylenememektedir.

Taş Köprü’yü Mimar Auxentis mi yaptı ?

Roma dönemiyle ilgili Adana Arekoloji müzesinde Grekçe yazılmış olan bir kitabede Taş Köprü’nün Roma imparatorluğu döneminde 4 yüzyılda Mimar Auxentius tarafınca yapıldığı yazılmıştır. Kitabede geçen yazı aşağıdaki gibidir.

“Gerçek şu ki Auxentius, bu mucize senin iktidarın sayesinde oldu… Daha önceleri, tecrübesiz olan çok kişinin çeşitli teşebbüsleri olmuştu. Fakat onların girişimleri Tarsus Çayı’nın dalgaları için bile zayıf olmuştur. Sen ise buradaki köprüyü, kemerlerin üzerinde, ebediyet için kurmuşsun…”



Evliya Çelebi Taş Köprü’den Haraç Alındığını Yazmıştır.

Evliya Çelebinin yazdıklarına göre, Abbasi halifesi olan Memnun Taş Köprü’den yapılan geçişlerden haraç almak maksadı ile giriş ve çıkışına mazgal ilaveler yaptırılmıştır. Bununla beraber Harun Reşif ise Taş Köprü’yü kaleyle birleştirmiştir. Ancan bu rivayette bahsedilen kapı ve mazgallar köprüde günümüzde gözlenememektedir ancak kale duvarı ve bazı kalıntı izleri gözlemlenebiliyor.



 Taş Köprü Üzerindeki Kapalı Çarşı

Köprü üzerinde bulunan kapalı çarşı uzun süre dönemin Adana Valisi Mahmut Paşa’nın güneşin batışını izlemek amacı ile yaptırıldığı bir kule sanılmış olmasına karşın geçen zamanla birlikte buranın tarihte kullanılan kapalı çarşı olduğu anlaşılmıştır.



 Taş Köprü Restorasyonları

Taş köprü ilk yapılırken dar olarak yapılmıştır. Köprünün her iki girişinde de “Kale Kapısı” ismi verilen kapısı varmış ve bu kapılar 21 gözlü olarak tasarlanmış. 310 metre uzunluğunda ve 11,4 metre genişliğinde olan köprünün 7 gözü toprak altında kalmıştır. Osmanlı döneminde 3. Ahmet, Abdulmecid ve 2. Abdulhamit zamanında restorasyon geçirmiştir

. 1948 yılında kara yolları tarafından restore edildikten sonra son olarak 2006 yılında Adana Büyük Şehir Kent konseyi ve Mimarlar Odası öncülüğünde Mimar Mehmet Pekcan’ın restorasyon projesi Adana Taş Köprü’ye uygulanmıştır.